สะเทือนวงการก๋วยเตี๋ยวริมทาง เทรนด์การเรียนรู้ของธุรกิจไทย —— เมืองหลิ่วโจวเดินเกมรุก ประยุกต์ใช้ AI ในอุตสาหกรรม “หลัวซือเฝิ่น”

26 Jun 2025

ท่านคิดว่า… เมื่อร้านก๋วยเตี๋ยวเข้าสู่ยุค AI ภาพที่ออกมาจะเป็นอย่างไร ในการประชุม LiuZhou Luosifen Industry (Deep Processing of Agricultural Products High-Quality Development Forum (柳州螺蛳粉产业（农产品精深加工）高质量发展大会) ที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 26 เมษายน 2568 ที่เมืองหลิ่วโจว เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ได้นำ “หุ่นยนต์ที่ทำงานด้วยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการทำเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่น” มาแสดงโชว์ ด้วยหุ่นยนต์ดังกล่าวสามารถทำหลัวซือเฝิ่นเสร็จได้ภายในเวลา 30 วินาที ซึ่งเร็วกว่าการใช้แรงงานคน 2 เท่า

“เส้นหมี่หลัวซือเฝิ่น” (螺蛳粉) หรือเส้นหมี่หอยขมในน้ำมันพริกที่เสิร์ฟพร้อมเครื่องเคียงหลากชนิด เป็นอาหาร signature ท้องถิ่นที่มีชื่อเสียงของเมืองหลิ่วโจว และเริ่มเป็นที่รู้จักทั่วประเทศจีน ถือเป็นธุรกิจที่มีแนวโน้มการเติบโตอย่างรวดเร็วตลอดหลายปีมานี้ ธุรกิจที่เริ่มต้นจากร้านเล็ก ๆ ข้างทาง (ปี 2557 ได้เสนอแนวคิดการพัฒนาสู่ความเป็นอุตสาหกรรม (Industrialization)) ก่อนที่จะเติบโตขึ้นเป็นอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าการผลิตในห่วงโซ่อุตสาหกรรมคิดเป็นมูลค่าสูงถึง 75,960 ล้านหยวนในปี 2567

ตลอด 10 กว่าปีของ “เส้นหมี่หลัวซือเฝิ่น” บนเส้นทางสู่ Manufacturing 4.0  เป็นต้นแบบธุรกิจที่ควรค่าแก่การเรียนรู้ การขับเคลื่อนการพัฒนาในอุตสาหกรรมแบบทั้งองคาพยพ ทั้งการสนับสนุนเชิงนโยบายรัฐ + การบ่มเพาะบุคลากรของสถานศึกษา (วิทยาลัยอุตสาหกรรมหลัวซือเฝิ่น) + การคิดค้นเทคโนโลยีและนวัตกรรมขององค์กรวิจัย + การสร้างคลัสเตอร์อุตสาหกรรม (Cluster) ตั้งแต่ต้นน้ำ (วัตถุดิบ อาทิ หอยขม หน่อไม้ดอง ถั่วแขกดอง เส้นหมี่) กลางน้ำ (โรงงานผู้ผลิต) และปลายน้ำ (ช่องทางการจำหน่าย อาทิ ซุปเปอร์มาร์เก็ต ร้านอาหาร แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ) ทำให้ร้านเส้นหมี่บ้าน ๆ ข้างทางกลายเป็น “อุตสาหกรรมหมื่นล้านหยวน” ในวันนี้

สถิติที่น่าสนใจของอุตสาหกรรมเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่น ปี 2567 มีดังนี้

• ห่วงโซ่อุตสาหกรรมเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นสร้างรายได้จากการจำหน่าย 75,960 ล้านหยวน ขยายตัวร้อยละ 13.4 เมื่อเทียบกับปีก่อน (YoY)
• มูลค่าแบรนด์ “หลัวซือเฝิ่น” 12,560 ล้านหยวน เป็นแบรนด์สินค้า GI (Geographical Indication: GI) ท้องถิ่นที่มีมูลค่าสูงเป็นอันดับที่ 27 ของประเทศจีน
• ฐานสาธิตการผลิตวัตถุดิบที่ใช้ในผลิตภัณฑ์เส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นมี 20 แห่ง
• สร้างงานสร้างอาชีพได้มากกว่า 300,000 ตำแหน่งงาน
• เส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นเมืองหลิ่วโจวที่ปริมาณการส่งทางไปรษณีย์ (courier) มากกว่า 100 ล้านชิ้น ติดต่อกัน 4 ปี
• ร้านเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นทั่วประเทศจีนมีอยู่ราว 49,000 แห่ง
• เส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นจำหน่ายไปยัง 30 ประเทศ/ดินแดนทั่วโลก อาทิ สหรัฐอเมริกา แคนาดา ออสเตรเลีย เนเธอแลนด์ สเปน อิตาลี เยอรมนี แอฟริกาใต้ ญี่ปุ่น สิงคโปร์ บรูไน มาเลเซีย อินโดนีเซีย ไทย ฯลฯ

นอกจากนี้ เมื่อต้นปี 2568 มีโรงงานหลัวซือเฝิ่น 2 แห่ง ได้รับการรับรองเป็นผลิตภัณฑ์ฮาลาลของประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการบุกเบิก “ตลาดมุสลิม” ในอาเซียน

ในยุคที่อุตสาหกรรมการผลิตของโลกมาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญ แน่นอนว่า… อุตสาหกรรมเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นต้องไม่ตกขบวนเศรษฐกิจ สายการผลิตเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นพร้อมเปลี่ยนแปลงแนวทางการแข่งขันในภาคส่วนดังกล่าวสู่ความเป็นดิจิทัล โดยนำเทคโนโลยีหุ่นยนต์ และปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาประยุกต์ใช้เพื่อยกระดับคุณภาพและประสิทธิภาพในกระบวนการผลิต

“หุ่นยนต์ AI ทำเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่น” เป็นหุ่นยนต์ประกอบอาหารที่ทำงานด้วยเทคโนโลยี AI รุ่นแรกที่ผลิตโดยบริษัท Shenzhen Shangchu Technology Co., Ltd. (深圳市上厨科技有限公司) หุ่นยนต์ทำงานตามระบบที่ติดตั้งไว้ มีเซ็นเซอร์ที่มีความแม่นยำสูงในการควบคุมอุณหภูมิ(ในการลวกเส้นและเครื่องเคียง) ทำให้เส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นมีรสชาติและคุณภาพคงที่กว่าแรงงานคน (เช่น ระดับความนุ่มของเส้นหมี่ ระดับความเผ็ด ปริมาณเครื่องเคียง) หุ่นยนต์ดังกล่าวสามารถทำงานได้ตลอด 24 ชั่วโมง สามารถเสิร์ฟเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่นได้มากสุดวันละ 1,500 ชาม ซึ่งเหมาะกับการนำไปใช้ในฉากทัศน์ (scenario) เช่น สถานีรถไฟความเร็วสูง สถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ โดยลูกค้าสามารถสแกน QR code เพื่อเลือกเมนูตามชอบ กดสั่งและชำระเงินผ่านแอปพลิเคชั่นบนมือถือ

เมื่อใดที่ AI ทำหน้าที่ร้อยละ 80 ในกระบวนการผลิต ถือเป็นจุดเปลี่ยนจากยุค “อุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้น” (Labor-intensive Industry) ไปสู่ยุค “อุตสาหกรรมที่ใช้เทคโนโลยีเข้มข้น” (Technology-intensive ณ Industry)

ในงานประชุมฯ คุณป้าว เฉิงเฉิง (Bao Chengcheng/鲍程成) ตำแหน่ง Chief Information Officer ของบริษัท Hangzhou Willing Brand Management Co., Ltd. (杭州微念品牌管理有限公司) ที่ไปตั้งโรงงานผลิตเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่น (แบบ Ready to Cook ที่มีเส้นหมี่ + เครื่องเคียงสดในซองสูญญากาศ) ที่เมืองหลิ่วโจว และเคยทำ OEM ให้กับแบรนด์ชื่อดังอย่างหลี่จื่อชี (Liziqi/李子柒) ได้ยกตัวอย่างว่า ในกระบวนการผลิตเครื่องเคียงอย่าง “หน่อไม้ดอง” ที่เป็น “จิตวิญญาณ” ของเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่น ได้มีการนำเซ็นเซอร์หลายชนิดหลายพันตัวเพื่อควบคุมปัจจัยต่าง ๆ ในการผลิต เช่น อุณหภูมิ ความชื้น และใช้อัลกอริทึม (Algorithm) ของระบบ Machine learning เพื่อตีความผลลัพธ์จากเซ็นเซอร์มาใช้ควบคุมความปลอดภัยในกระบวนการผลิต (อุณหภูมิและความชื้นที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของเชื้อราในกระบวนการดองเปรี้ยวหน่อไม้) ได้อย่างแม่นยำ ทำให้หน่อไม้ดองมีรสชาติคงที่มากกว่าการใช้แรงงานคนในการดองหน่อไม้

คุณป้าวฯ ชี้ว่า เส้นทางการพัฒนาสู่ความเป็นอัจฉริยะของอุตสาหกรรมเส้นหมี่หลัวซือเฝิ่น แบ่งเป็น 3 ระยะ คือ

ระยะสั้น การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่พร้อมสมบูรณ์แล้ว เช่น กระบวนการควบคุมตรวจสอบคุณภาพและการทำการตลาดด้วยเทคโนโลยี AI

ระยะกลาง การพัฒนาภาคการผลิต ไปจนถึงห่วงโซ่อุปทานและห่วงโซ่ข้อมูล (Data link) เพื่อบรรลุเป้าหมายด้านการบำรุงรักษาอุปกรณ์เครื่องจักรเชิงพยากรณ์ (Predictive maintenance) เป็นแนวทางใหม่ที่ใช้เทคโนโลยี AI ใน  การคาดการณ์สถานะของเครื่องจักรเพื่อป้องกันปัญหาก่อนที่จะเกิดขึ้น และการวางแผนและจัดลำดับการผลิตแบบอัจฉริยะ (Smart manufacturing scheduling)

ระยะยาว การพัฒนาผลิตภาพการผลิต อย่างการสร้าง “โรงงานแบบจำลองเสมือนจริง” (Digital twin factory) เพื่อให้เกิดผลลัพธ์การผลิตที่มีประสิทธิภาพและมีต้นทุนต่ำ รวมถึงการพัฒนาระบบการตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) แบบครบวงจรตั้งแต่แหล่งผลิตจนถึงบนโต๊ะอาหาร โดยการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตทุกสรรพสิ่ง (Internet of Things : IoT) และบล็อกเชน (Block chain)

“บริษัทฯ กำลังสร้างครัวกลางอัจฉริยะ (Smart Central Kitchen) และประยุกต์ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนที่ทำงานบน  Data Middle Platform ในการบันทึกข้อมูลคุณภาพน้ำที่ใช้เลี้ยงหอยขมทุกตัวของเกษตรกรท้องถิ่น 2,000 ครัวเรือน และสหกรณ์เกษตร 15 ราย” คุณป้าวฯ ให้ข้อมูล

บีไอซี เห็นว่า ความเคลื่อนไหวข้างต้นเป็น ‘ภาพย่อ’ ที่สะท้อนทิศทางการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมการผลิตที่อาจจะเป็น ‘กระแสหลัก’ ของการพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตของโลกที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่งทุกภาคส่วนของไทยสามารถเรียนรู้ประสบการณ์และแสวงหาแนวทางการพัฒนาความร่วมมือทางเทคโนโลยี/ธุรกิจในอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารร่วมกับเขตฯ กว่างซีจ้วง เพื่อเตรียมพร้อมรองรับความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีในธุรกิจอาหาร ช่วยลดปัญหาด้านแรงงานคนที่มีความผันผวน (การจ้างงานกับอัตราการ Turnover ที่สูง) รวมถึงการควบคุมมาตรฐานและคุณภาพที่มีความคงที่

ที่สำคัญ เป็นการเสริมปีกให้แก่การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ “ครัวไทยสู่ครัวโลก” ซึ่งมุ่งเน้นการบูรณาการและยกระดับประสิทธิภาพ/ผลิตภาพในห่วงโซ่อุปทานของสินค้าและบริการด้านอาหารของไทยที่มีคุณภาพ มาตรฐานคงที่ และมีความเป็นไทยแท้

จัดทำโดย : นางสาวฉิน อวี้อิ๋ง ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ นครหนานหนิง
เรียบเรียงโดย นายกฤษณะ สุกันตพงศ์ ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ นครหนานหนิง
ที่มา เว็บไซต์ www.gx.chinanews.com.cn (中国新闻网) วันที่ 27 เมษายน 2568
เว็บไซต์ http://gx.people.com.cn (人民网广西频道) วันที่ 27 และ 29 เมษายน 2568 และวันที่ 13 มีนาคม 2568
เว็บไซต์ http://tzcjj.liuzhou.gov.cn (柳州市投资促进局) วันที่ 23 เมษายน 2568
เว็บไซต์ http://tjj.gxzf.gov.cn (柳州市统计局) วันที่ 13 ธันวาคม 2567
เว็บไซต์ http://tzcjj.liuzhou.gov.cn (柳州市投资促进局) วันที่ 23 เมษายน 2568
เว็บไซต์ https://finance.sina.com.cn (新浪财经) วันที่ 17 เมษายน 2568
WeChat Official Account 柳州螺蛳粉官方
ภาพประกอบ www.gx.news.cn และ http://www.gx.xinhuanet.com