เขต YRD ทะยานสู่ผู้นำโลกหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ (ตอนที่ 2 : ปัจจัยความสำเร็จของ YRD ในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมหุ่นยนต์)

5 May 2025

ปัจจุบันเขตสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี (Yangtze River Delta: YRD) ซึ่งประกอบด้วยนครเซี่ยงไฮ้ มณฑลเจียงซู มณฑลเจ้อเจียง และมณฑลอานฮุย กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ของจีนเพื่อทำให้จีนเป็นผู้นำในอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ระดับโลก การพัฒนาที่รวดเร็วนี้เกิดจากปัจจัยสนับสนุนที่เกื้อกูลหลายประการโดยเฉพาะบทบาทของภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคเอกชน ซึ่งต้องบูรณาการการทำงานกัน

บทบาทของภาครัฐ

รัฐบาลท้องถิ่นในเขต YRD มีบทบาทสำคัญในเรื่องนี้ โดยปัจจัยเกื้อหนุนที่สำคัญมี ดังนี้

1) ความพร้อมด้านบุคลากรและโครงสร้างพื้นฐาน YRD มีการลงทุนด้าน R&D คิดเป็น 1 ใน 3 ของจีน (งบ R&D ของเซี่ยงไฮ้สูงกว่าร้อยละ 4 ของ GDP ของนคร) และเป็นที่ตั้งของ 1 ใน 4 มหาวิทยาลัยชั้นนำของจีน รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานที่ทันสมัย เช่น Robot Valley ใน Zhangjiang Hi-Tech Park ในนครเซี่ยงไฮ้ และนิคมอุตสาหกรรมหุ่นยนต์อู๋หู (Wuhu Robot Industry Park) ที่มณฑลอานฮุย ซึ่งเป็นคลัสเตอร์อุตสาหกรรมหุ่นยนต์ระดับชาติแห่งแรกของจีน นอกจากนี้ เขตฮุ่ยซาน เมืองฉางโจว มณฑลเจียงซู จะเปิดนิคมอุตสาหกรรมหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ในเดือนธันวาคมนี้

2) ศูนย์วิจัยหุ่นยนต์ชั้นนำ เขต YRD มีศูนย์วิจัยที่สำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมหุ่นยนต์หลายแห่ง อาทิ Chinese Academy of Sciences (CAS) เป็นสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติและที่ปรึกษาชั้นนำด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีน โดยสาขาเซี่ยงไฮ้ประกอบด้วยสถาบันวิจัยกว่า 19 แห่ง CAS มุ่งเน้นการเพิ่มขีดความสามารถด้านนวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง ผ่านการส่งเสริมการวิจัยแบบสหวิทยาการ และการพัฒนาระบบบูรณาการและโซลูชันครบวงจร โดยให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีสารสนเทศ พลังงานทางเลือก วัสดุใหม่ วิทยาศาสตร์อวกาศและมหาสมุทร สาธารณสุข และวิศวกรรมศาสตร์ระดับเมกะวิทยาศาสตร์ ซึ่งมีความสำคัญต่อการออกแบบและการผลิตหุ่นยนต์ให้มีคุณภาพสูงขึ้น

3) งานประชุมระดับนานาชาติ อาทิ งานประชุมปัญญาประดิษฐ์โลกหรือ World Artificial Intelligence Conference (WAIC) ที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีตั้งแต่ปี ค.ศ. 2018 ที่นครซี่ยงไฮ้ เป็นเวทีแลกเปลี่ยนระดับนานาชาติระหว่างผู้นำจากภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาการ และองค์การระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง เพื่อส่งเสริมความร่วมมือและรับมือกับความท้าทายจากการพัฒนาอุตสาหกรรม AI หุ่นยนต์อัจฉริยะ และอุตสากหรรมที่เกี่ยวเนื่อง โดยในปี ค.ศ. 2024 มีบริษัทเข้าร่วมกว่า 500 ราย จัดแสดงนิทรรศการกว่า 1,500 รายการ ไฮไลท์ของงานคือการนำเสนอหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ (Humanoid Robot) กว่า 25 ตัว รวมถึง “Healthy Loong” หุ่นยนต์โอเพ่นซอร์สที่เคลื่อนไหวและโต้ตอบได้อย่างเป็นธรรมชาติ

บทบาทของภาควิชาการ

สถาบันการศึกษาใน YRD มีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ในพื้นที่ โดย YRD มีมหาวิทยาลัยชั้นนำขับเคลื่อนงานวิจัยและพัฒนานวัตกรรมหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ที่น่าสนใจ อาทิ

1) มหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทง นครเซี่ยงไฮ้ ได้ร่วมมือกับรัฐบาลนครเซี่ยงไฮ้ภายใต้ “แผนนำร่องโรงงานอัจฉริยะของเซี่ยงไฮ้” เพื่อทำการวิจัยในการประยุกต์ใช้หุ่นยนต์เชิงอุตสาหกรรม เช่น การเชื่อม และโลจิสติกส์ โดยมีเป้าหมายที่จะเพิ่มหุ่นยนต์อุตสาหกรรม 20,000 ตัว เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการผลิต นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยมีบทบาทสำคัญในการสร้างศูนย์นวัตกรรมหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์แห่งชาติ โดยมุ่งพัฒนาเทคโนโลยีหลัก เช่น มอเตอร์ความหนาแน่นกำลังสูงและอัลกอริทึมการควบคุมการเคลื่อนไหว

2)มหาวิทยาลัย Southeast นครหนานจิง มณฑลเจียงซู ก้าวหน้าด้านเซ็นเซอร์สัมผัสแรงที่ช่วยให้หุ่นยนต์รับรู้สภาพแวดล้อมได้ดีขึ้น และสนับสนุนความร่วมมือทางเทคนิคในอุตสาหกรรมหุ่นยนต์บริการผ่าน Yangtze River Delta Service Robot Industry Alliance ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมความร่วมมือทางเทคนิคและการกำหนดมาตรฐานในอุตสาหกรรมหุ่นยนต์บริการใน YRD

3) มหาวิทยาลัยเจ้อเจียง นครหางโจว มณฑลเจ้อเจียง ร่วมกับสมาคมหุ่นยนต์เจ้อเจียงรักษาความเป็นผู้นำด้านระบบควบคุมอัจฉริยะและหุ่นยนต์ไบโอนิกส์ สนับสนุนนโยบายผลิตหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ และบูรณาการความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษา อุตสาหกรรม และการวิจัย เพื่อส่งเสริมการใช้งานหุ่นยนต์ในภาคส่วนต่าง ๆ เช่น การผลิต โลจิสติกส์อัจฉริยะ และการแพทย์

4) มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศจีน (University of Science and Technology of China: USTC) นครเหอเฝย มณฑอานฮุย มุ่งวิจัยเทคโนโลยีสมอง สมองน้อย แขนขา และอัลกอริธึมปัญญาประดิษฐ์สำหรับหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ นอกจากนี้ยังได้ก่อตั้งโรงเรียนปัญญาประดิษฐ์และสถาบันหุ่นยนต์มนุษย์ (School of Artificial Intelligence and Human Robotics Institute: SAIDS) เพื่อผลิตบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญและส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาคอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัย และสถาบันวิจัย

บทบาทภาคเอกชน

ภาคเอกชนใน YRD มีความเข้มแข็ง ทั้งในการระดมทุน การพัฒนานวัตกรรม และการตอบสนองต่อโจทย์ของภาคอุตสาหกรรมและผู้บริโภค โดยนครเซี่ยงไฮ้ เมืองซูโจว และนครหางโจว เป็นเมืองชั้นนำใน YRD ในการพัฒนาอุตสาหกรรมหุ่นยนต์ โดยในปี ค.ศ. 2024 นครเซี่ยงไฮ้และเมืองซูโจวเป็นที่ตั้งของบริษัทหุ่นยนต์ 36,100 แห่ง และ 35,200 แห่ง ตามลำดับ คิดเป็นร้อยละ 7.99 และ 7.79 ของบริษัทหุ่นยนต์ทั้งหมดในจีน ทั้งนี้ เขต YRD มีบริษัทที่น่าสนใจ อาทิ

1) Fourier Intelligence นครเซี่ยงไฮ้ พัฒนาหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์รุ่น GR-1 ซึ่งมี 54 องศาอิสระ (DoF) เดินสองขา ทรงตัว หลบหลีกสิ่งกีดขวาง และโต้ตอบกับมนุษย์ได้อย่างเป็นธรรมชาติ ใช้ AI ขั้นสูงและระบบกล้องรอบตัว 360 องศา เหมาะกับงานฟื้นฟูสุขภาพ อุตสาหกรรม และบริการ ถือเป็นหนึ่งในหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ที่ก้าวหน้าที่สุดของจีน

2) Keenon Robotics นครเซี่ยงไฮ้ เป็นผู้นำด้านหุ่นยนต์บริการที่ประสบความสำเร็จทั้งในและต่างประเทศ โดยในปี ค.ศ. 2024 ครองส่วนแบ่งการส่งออกหุ่นยนต์จัดส่งอาหารสูงร้อยละ 44.8 และบริษัทฯ กำลังขยายธุรกิจไปกว่า 600 เมืองในกว่า 60 ประเทศ ผลิตภัณฑ์เด่น ได้แก่ ซีรีส์ DINERBOT หุ่นยนต์ส่งอาหาร BUTLERBOT หุ่นยนต์บริการทั่วไป และ KLEENBOT หุ่นยนต์ทำความสะอาด

3) ESTUN นครหนานจิง มณฑลเจียงซู เป็นผู้ผลิตระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์อุตสาหกรรมรายใหญ่ที่สุดของจีน มีทีมวิจัยและพัฒนาที่แข็งแกร่งในการผลิตหุ่นยนต์อุตสาหกรรมครบชุด เช่น หุ่นยนต์ซีรีส์ Delta และ Scara ที่รับน้ำหนักได้ตั้งแต่ 6 ถึง 450 กิโลกรัม เหมาะกับการจัดการและขนถ่ายเครื่องจักร การก่อสร้าง และอุตสาหกรรมหนัก

4) Unitree Robotics นครหางโจว มณฑลเจ้อเจียง เป็นผู้นำด้านหุ่นยนต์สี่ขาและหุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ มุ่งเน้นพัฒนาหุ่นยนต์ที่มีราคาเข้าถึงได้ โดยในปี ค.ศ. 2024 บริษัทครองส่วนแบ่งตลาดหุ่นยนต์ สี่ขาทั่วโลกถึงร้อยละ 60 ผลิตภัณฑ์เด่น ได้แก่ Unitree G1 หุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ขนาดเล็กที่เคลื่อนไหวคล่องแคล่ว เน้นใช้งานในครอบครัวและอุตสาหกรรมบันเทิง และ Unitree H1 หุ่นยนต์เสมือนมนุษย์ขนาดเต็มตัวที่วิ่งเร็วและพลิกหลังได้ เน้นใช้งานภาคบริการและการผลิต โดยปัจจุบันราคาหุ่นยนต์ Unitree G1 และ Unitree H1 อยู่ที่ตัวละ 99,000 และ 650,000 หยวน ตามลำดับ ทั้งนี้ ในงานกาล่าตรุษจีนของจีนเมื่อมกราคม 2568 ที่กรุงปักกิ่ง หุ่นยนต์ทั้งสองรุ่นนี้ได้รับเลือกให้ไปร่วมการแสดงเต้นรำกับคณะนักเต้นในงานดังกล่าวด้วย

—————-

จัดทำโดย นางสาวภาสินี หอมนาน นักศึกษาฝึกงาน สถานกงสุลใหญ่ ณ นครเซี่ยงไฮ้

ข้อมูลอ้างอิง
(1) https://finance.sina.com.cn/ หัวข้อ 长三角人形机器人竞速：上海先行锚定头部品牌，苏浙皖零部件、工业场景差异布局｜预见2025·长三角⑭
(2) https://www.sohu.com หัวข้อ 三年行动计划开启具身智能新篇章，助力机器人产业发展 
(3) https://www.qq.com/ หัวข้อ 2025服务机器人产业创新峰会暨长三角智能机器人生态论坛举行
(4) https://www.qq.com/  หัวข้อ 人形机器人正在长三角找工作 “把价格打下来”是关键
(5) https://www.baidu.com/  หัวข้อ 2024世界人工智能大会闭幕 智赋千行百业 智绘美好未来
(6) https://robosavvy.co.uk/ หัวข้อ Unitree – G1 Humanoid Robot