จับตาความก้าวหน้าชีวการแพทย์ โอกาสความร่วมมือทางการแพทย์ไทย – กวางตุ้ง (ตอนที่ 2)
7 Jul 2025
ในตอนที่แล้ว ศูนย์ BIC ได้พาผู้อ่านไปสำรวจพัฒนาการของ ‘เทคโนโลยีทางการแพทย์’ ของมณฑลกวางตุ้งกันแล้วในตอนนี้ เราจะพาผู้อ่านไปเจาะลึก ‘พัฒนาการเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์’ ที่เกาะชีวภาพนานาชาติ (Guangzhou International Bio-island) หรือ Bio-Island ซึ่งเป็นเกาะที่รัฐบาลนครกว่างโจวสร้างให้เป็นฐานวิจัยและผลิตด้านเทคโนโลยีชีวภาพระดับนานาชาติ ปัจจุบัน เป็นที่ตั้งของบริษัทด้านชีวการแพทย์ ศูนย์วิจัยและพัฒนา และสถาบันวิจัยด้านชีวภาพ รวมกว่า 560 แห่ง
รัฐบาลมณฑลกวางตุ้งให้ความสำคัญต่อการพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ โดยจัดให้เป็น 1 ใน 10 สาขาอุตสาหกรรมหลักของมณฑลกวางตุ้ง[1] เมื่อปี 2543 รัฐบาลนครกว่างโจวได้จัดตั้ง Bio Island โดยมีเป้าหมายที่จะเป็นแพลตฟอร์มการพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพของมณฑลกวางตุ้งให้อยู่ในระดับแนวหน้าของจีน
ล่าสุด เมื่อช่วงปลายปี 2567 และ ต้นปี 2568 รัฐบาลมณฑลกวางตุ้งได้ออกแผนงานส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมชีวภาพสำคัญ 2 ฉบับ ได้แก่ (1) ‘แผนส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมชีวเภสัชภัณฑ์คุณภาพสูง’ โดยมีเป้าหมายที่จะเพิ่มมูลค่ากลุ่มอุตสาหกรรมชีวเภสัชภัณฑ์และสุขภาพให้มีขนาดเกิน 1 ล้านล้านหยวน ภายในปี 2027 และ (2) ‘แผนปฏิบัติการเร่งการสร้างพื้นที่แห่งนวัตกรรมอุตสาหกรรมการผลิตทางชีวภาพ’ ที่มีเป้าหมายที่จะเพิ่มขีดความสามารถด้านนวัตกรรมเทคโนโลยีชีวภาพ และเพิ่มมูลค่าอุตสาหกรรมการผลิตทางชีวภาพให้สูงถึง 500,000 ล้านหยวน
รู้จัก Bio–Island
Bio-Island ในนครกว่างโจวเป็นศูนย์กลางการพัฒนาเทคโนโลยีชีวการแพทย์ระดับชาติจีน โดยเป็นที่ตั้งของบริษัทและสตาร์ทอัพด้านชีวการแพทย์กว่า 560 แห่ง ซึ่งครอบคลุมการพัฒนายา การตรวจวินิจฉัย และเทคโนโลยีชีวภาพขั้นสูง
โดย Bio-Island มีการจัดตั้งห้องปฏิบัติสำคัญ 2 แห่ง ได้แก่ (1) ห้องปฏิบัติการกว่างโจว (Guangzhou Laboratory) และ (2) ห้องปฏิบัติการเกาะชีวภาพ (Bioland Lab) โดย Bio-Island นอกจากมุ่งเน้นการวิจัยและพัฒนาทางชีวภาพแล้วยังให้ความสำคัญต่อ‘การนำผลการวิจัยไปใช้ในเชิงพาณิชย์’ เพื่อให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจ
ห้องปฏิบัติการทั้งสองจึงได้ร่วมกันจัดตั้ง ‘สถาบันหวงผู่’ หรือ Huangpu Academy เพื่อส่งเสริมการนำผลงาน
การวิจัยไปประยุกต์ใช้ในเชิงพาณิชย์ โดยดำเนินการในรูปแบบของการจัดตั้งบริษัทร่วมทุนกับภาคเอกชน โดยผลงานสำคัญของ Huangpu Academy เช่น โครงการชุดตรวจมะเร็งลำไส้ใหญ่จากเลือดเพียงหยดเดียว ที่ให้ผลลัพธ์แม่นยำกว่าร้อยละ 95 และทราบผลภายใน 2 ชั่วโมง ที่สำคัญ ‘ราคาถูกกว่าการตรวจทั่วไปถึง 10 เท่า’ ซึ่งโครงการดังกล่าวจะเข้าไป disrupt ภาคการป้องกันโรคมะเร็งที่จะทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงการวินิจฉัยโรคได้ง่ายและรวดเร็วมากยิ่งขึ้น และ โครงการพัฒนาเทคโนโลยีเพาะเลี้ยงเซลล์ในชิป หรือ On-Chip Micro-Incubator เพื่อศึกษาพฤติกรรมเซลล์สำหรับงานวิจัยทางชีวการแพทย์และเภสัชกรรม เป็นต้น
โอกาสความร่วมมือของไทย
เมื่อช่วงที่ผ่าน นายกาจฐิติ วิวัธวานนท์ กงสุลใหญ่ ณ นครกว่างโจว ได้นำคณะทีมประเทศไทยประจำนครกว่างโจว เดินทางไปยัง Bio-Island เพื่อหารือแนวทางความร่วมมือ โดยพบได้เยี่ยมชมและพบผู้บริหารของ Bio-Island ห้องปฏิบัติการ Bioland Lab สถาบันหวงผู่ และบริษัทด้านยา/ชีวการแพทย์ในพื้นที่ โดยในการหารือ ผู้บริหาร Bioland Lab แสดงความสนใจในการขยายความร่วมมือกับไทย โดยได้เสนอ 3 แนวทาง ได้แก่ (1) การแลกเปลี่ยนบุคลากรและองค์ความรู้ด้านชีวการแพทย์ (2) การทดลองทางคลินิกร่วมกันเพื่อพัฒนานวัตกรรมการรักษาใหม่ ๆ และ (3) การพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพและอุตสาหกรรมอาหารเพื่อสุขภาพ โดยเน้นการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง เช่น การเพาะเลี้ยงเซลล์ในชิปและการตรวจวินิจฉัยทางชีวภาพ เพื่อยกระดับมาตรฐานการดูแลสุขภาพและสร้างโอกาสทางธุรกิจในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
นอกจากนี้ คณะกรรมการบริหาร Bio-Island ยังเสนอแนวทางในการสร้างแพลตฟอร์มเชื่อมโยงธุรกิจและการส่งเสริมการลงทุนร่วมกัน ขณะเดียวกัน ภาคเอกชนในพื้นที่ เช่น บริษัท ApicHope จำกัด และ บริษัท AstraZeneca Pharmaceuticals (Guangzhou) จำกัด ต่างแสดงความสนใจในการวิจัยและพัฒนาสมุนไพรและโซลูชันการแพทย์ดิจิทัลร่วมกับไทยด้วย
สถานกงสุลใหญ่ ณ นครกว่างโจวผลักดันโครงการความร่วมมือ
สถานกงสุลใหญ่ ณ นครกว่างโจว ดำเนินงานเพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านชีวการแพทย์ระหว่างไทยและกวางตุ้ง
โดยสถานกงสุลใหญ่ฯ มีแผนที่จะจัดกิจกรรมและโครงการต่าง ๆ ร่วมกับ Bioland lab เช่น การประชุมเชิงปฏิบัติการด้านชีวการแพทย์ร่วมกับหน่วยงานวิจัยของจีน ที่จะช่วยเสริมสร้างเครือข่ายความร่วมมือและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ระหว่างผู้เชี่ยวชาญจากทั้งสองประเทศ รวมถึงการจับคู่ธุรกิจระหว่างโรงพยาบาล สถาบันวิจัยและสถานบันการศึกษาของไทยกับมณฑลกวางตุ้ง รวมถึงประสานงานเพื่อนำคณะจากไทยมาเยือน Bio-Island เพื่อศึกษาแนวทางความร่วมมือเพิ่มเติม การดำเนินการเหล่านี้จะช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นและสร้างโอกาสใหม่ในการพัฒนานวัตกรรมทางการแพทย์ร่วมกันในอนาคต
ชีวการแพทย์ (bio medical) เป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนา ผลิตภัณฑ์การแพทย์ขั้นสูง (Advanced Therapy Medicinal Product, ATMP) เป็นการรักษาโรคแบบตรงจุด (precision) ซึ่งต้องใช้เทคโนโลยีขั้นสูงโดยเฉพาะการใช้เซลล์บำบัด (Cell Therapy) และยีนบำบัด (Gene therapy) การต่อยอดและความร่วมมือกับจีนจะเป็นอีกหนึ่งในการส่งเสริมให้ไทยเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมทางการแพทย์ครบวงจร (Medical Hub) ต่อไป
สรศักดิ์ บุญรอด เขียน
พฤษภาคม 2568
[1] อุตสาหกรรมยุทธศาสตร์หลัก 10 สาขา ได้แก่ สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ยุคใหม่ (next-generation electronic information) ปิโตรเคมีที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (environmentally friendly petroleum and chemical industry) เครื่องใช้ในบ้านอัจฉริยะ (smart household appliances) ยานยนต์ (automobiles) วัสดุขั้นสูง (advanced materials) สิ่งทอสมัยใหม่ (Modern light textile) ซอฟต์แวร์และการบริการข้อมูล (software and information services) หน้าจอคมชัดสูง (superhigh-definition displays) ยาชีวภาพและสุขภาพ (biopharmacy and health) และ การเกษตรและอาหารสมัยใหม่ (modern agriculture and foods)
