ข้ามแดนชมเส้นทางรถไฟในยูนนาน

ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติจีนฉบับที่ 12 (ปี 2554 – 2558) และแผนพัฒนาเครือข่ายเส้นทางรถไฟระยะกลาง-ยาวของมณฑลยูนนานได้ระบุว่า ในอีก 5 ปีข้างหน้า ยูนนานจะสร้างเส้นทางรถไฟให้มีมากถึง 6,000 ก.ม. เพิ่มขึ้นจากแผนฯ ฉบับที่ 11 เท่าตัว (ปัจจุบันเส้นทางรถไฟมีความยาวประมาณ 3,000 ก.ม.) สามารถรองรับปริมาณสินค้าได้ 120 ล้านตัน และผู้โดยสารกว่า 60 ล้านคน นอกจากนี้ ภายในปี 2563 หรือนับจากนี้ไปประมาณ 10 ปี ยูนนานจะมีเส้นทางรถไฟยาวกว่า 8,000 ก.ม. โดยเป็นเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสำหรับผู้โดยสารประมาณ 3,000 ก.ม. ครองสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 35 ของเส้นทางรถไฟทั้งหมดของยูนนาน โดยสามารถรองรับผู้โดยสารได้ปีละ 200 ล้านคน กำลังขนส่งสินค้ามากกว่า 5 ล้านล้านตัน นโยบายที่ประกาศออกมาคงปฏิเสธไม่ได้เลยว่า ยูนนานได้ให้ความสำคัญกับการคมนาคม โดยเฉพาะเส้นทางรถไฟอย่างมาก บทบาทและความคืบหน้าของเส้นทางรถไฟในยูนนานเป็นอย่างไร เราไปติดตามพร้อม ๆ กัน

ในอนาคต 10 ปีข้างหน้า ยูนนานจะสร้างเส้นทางรถไฟภายในประเทศรวม 8 สายให้แล้วเสร็จ ซึ่งเส้นทางเหล่านี้จะเชื่อมไปยังเซี่ยงไฮ้ ทิเบต เสฉวน ฉงชิ่ง และกว่างซี รวมถึงเส้นทางรถไฟระหว่างประเทศ (จะกล่าวในตอนต่อไป) จำนวน 4 สายที่เชื่อมไปยังประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ เส้นทางรถไฟจีน-เวียดนาม จีน-ลาว จีน-พม่า และจีน-พม่า-อินเดีย รวมประกอบขึ้นเป็นเส้นทางรถไฟ “8 สายเข้ายูนนาน 4 สายออกต่างประเทศ” โดยเมื่อถึงปี 2563 จะกลายเป็นเครือข่ายเส้นทางรถไฟที่เปิดใช้งานยาวถึง 8,000 กิโลเมตร ซึ่งจะเชื่อมกับนครและเขตแคว้นต่างๆ รวมถึงด่านเข้าออกและท่าเรือต่างๆ ทั่วทั้งมณฑลให้แล้วเสร็จ

เส้นทางรถไฟที่ตัดเข้าสู่มณฑลยูนนาน

1. เส้นทางรถไฟยูนนาน-ทิเบต(滇藏铁路)(ลาซ่า – แชงกรีล่า – คุนหมิง)

2. เส้นทางรถไฟกุ้ยหยาง – คุนหมิง(贵昆铁路)(กุ้ยหยาง – คุนหมิง)

3. เส้นทางรถไฟเน่ยเจียง (เสฉวน) – คุนหมิง(内昆铁路)(เน่ยเจียง – หลูโจว – อี๋ปิน – คุนหมิง)

4. เส้นทางรถไฟหนานหนิง – คุนหมิง(南昆铁路)(หนานหนิง – คุนหมิง)

5. – เส้นทางรถไฟเฉิงตู – คุนหมิง(成昆铁路)(เฉิงตู – คุนหมิง)

– เส้นทางรถไฟคู่ขนานเฉิงตู – คุนหมิง(成昆铁路复线)(เฉิงตู – คุนหมิง)

6. เส้นทางรถไฟยูนนาน – กว่างซี(云桂铁路)(หนานหนิง – ไป่เซ่อ – เหวินซาน – คุนหมิง)

7. เส้นทางรถไฟฉงชิ่ง – คุนหมิง(渝昆铁路)(ฉงชิ่ง – คุนหมิง) รับส่งผู้โดยสารเท่านั้น

8. เส้นทางรถไฟเซี่ยงไฮ้ – คุนหมิง(上海-昆明) (เซี่ยงไฮ้ – คุนหมิง) รับส่งผู้โดยสารเท่านั้น

เส้นทางรถไฟ

ระยะทาง

(ก.ม.)

เวลาเดินทาง

(ช.ม.)

หมายเหตุ

1. ยูนนาน – ทิเบต

1,950

ช่วงคุนหมิง – แชงกรีล่า สร้างเสร็จแล้ว

ช่วงลาซ่า – แชงกรีล่า คาดว่าจะเสร็จในปี 2558

2. กุ้ยหยาง – คุนหมิง

639

11

สร้างเสร็จแล้ว

3. เน่ยเจียง (เสฉวน) – คุนหมิง

872

18

สร้างเสร็จแล้ว

4. หนานหนิง – คุนหมิง

898

12

สร้างเสร็จแล้ว

5.1 เฉิงตู – คุนหมิง

1,100

19

สร้างเสร็จแล้ว

5. 2 เฉิงตู – คุนหมิง

(เส้นคู่ขนาน) *

737

5

(เดิมใช้เวลา 19 ช.ม.)

อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะเสร็จในปี 2557

6. ยูนนาน – กว่างซี **

715

4

(เดิมใช้เวลา 12 ช.ม.)

อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะเสร็จในปี 2558

7. ฉงชิ่ง – คุนหมิง **

700

3

(เดิมใช้เวลา 22 ช.ม.)

คาด 2556 เริ่มก่อสร้าง

8. เซี่ยงไฮ้ – คุนหมิง **

2,100

10

(เดิมใช้เวลา 37 ช.ม.)

อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะเสร็จในปี 2557

* รถไฟด่วน (ความเร็วอยู่ระหว่าง 120- 250 กม./ชม.)

** รถไฟความเร็วสูง (ความเร็วตั้งแต่ 250 กม./ชม. ขึ้นไป)

รถไฟความเร็วสูง

เส้นทางรถไฟความเร็วสูงภายในยูนนานได้ก่อสร้างเป็นวงแหวนหรือเป็นเครือข่ายเช่นเดียวกับมณฑลอื่น ๆ ทางภาคตะวันตกของจีน โดยในอนาคตจะสามารถเดินทางภายในมณฑลไม่เกิน 3 ช.ม. ดังนั้น คุนหมิงจึงจำเป็นต้องก่อสร้างเส้นทางรถไฟคู่ขนานจำนวนมาก โดยภายในปี 2558 จะสร้างเส้นทางคู่ขนานที่เป็นรถไฟความเร็วสูงระบบรางคู่สูงถึง 2,000 ก.ม. คิดเป็น 1 / 3 ของปริมาณการก่อสร้างรถไฟทั้งหมดของยูนนาน ทำให้การเดินทางภายในมณฑลและระหว่างมณฑลสะดวกรวดเร็วขึ้น กล่าวคือ

1. คุนหมิง – ฉู่จิ้ง ยวี่ซี และฉู่สง ใช้เวลาเดินทางเพียง 1 ช.ม.

2. คุนหมิง – ต้าหลี่ และซือเหมา ใช้เวลาเพียง 2 ช.ม.

3. คุนหมิง – จิ่งหง ใช้เวลาเพียง 3 ช.ม.

4. คุนหมิง – กว่างโจว 6 ช.ม.

5. คุนหมิง – ปักกิ่ง 9 ช.ม.

6. คุนหมิง – เซี่ยงไฮ้ 10 ช.ม.

รายละเอียดของเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายสำคัญที่อยู่ระหว่างการก่อสร้าง มีดังนี้

เส้นทางรถไฟคู่ขนานสายเฉิงตู – คุนหมิง

เป็นเส้นทางที่สร้างขึ้นเพื่อรองรับการขยายตัวของเส้นทางรถไฟสายเฉิงตู – คุนหมิงเส้นเก่า ที่มีผู้ใช้บริการมากขึ้นทุกปี เส้นทางคู่ขนานบางช่วงมีการตัดตรง ไม่คดเคี้ยวเหมือนเส้นเก่า ทำให้ย่นระยะทางเหลือเพียง 737 ก.ม. รวมมูลค่าการลงทุนราว 55,200 ล้านหยวน และรถไฟสามารถรองรับความเร็วได้ 200 กม./ชม. ซึ่งจะทำให้การเดินทางจากคุนหมิง – เฉิงตูใช้เวลาประมาณ 5 ช.ม. เริ่มการก่อสร้างเมื่อปี 2552 และคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2557

เส้นทางรถไฟคู่ขนานสายยูนนาน – กว่างซี (คุนหมิง – หนานหนิง)

เป็นรถไฟระบบรางคู่ (รถไฟสายหนางหนิง – คุนหมิง เป็นรถไฟรางเดี่ยว) สามารถรองรับความเร็วได้ถึง 250 กม./ชม. มีระยะทางรวม 715.8 ก.ม. รวมมูลค่าการก่อสร้าง 89,920 ล้านหยวน เริ่มก่อสร้างเมื่อปี 2552 และคาดว่าจะใช้เวลาราว 6 ปีจึงจะแล้วเสร็จ นับเป็นเส้นทางสำคัญสำหรับคุนหมิงและหนานหนิงที่เชื่อมต่อระหว่างจีน – กลุ่มประเทศอาเซียน เพื่อรองรับการขยายตัวทั้งทางด้านโลจิสติกส์ การค้า อุตสาหกรรม ระบบข้อมูลข่าวสาร และภาคการเงินในอนาคต

เส้นทางรถไฟความเร็วสูงฉงชิ่ง – คุนหมิง

เส้นทางเริ่มจากมหานครฉงชิ่ง – หย่งชวน – ซื่อชวนหลู่โจว – เจาทง – คุนหมิง รวมระยะทาง 700 ก.ม. สามารถรองรับความเร็วได้ถึง 350 กม./ชม. ใช้เวลาเดินทางจากคุนหมิง – ฉงชิ่งเพียง 2 – 3 ช.ม. (จากเดิม 22 ช.ม.) ขณะเดียวกันเส้นทางรถไฟสายดังกล่าวจะเชื่อมกับเส้นทางรถไฟสายนครเจิ้งโจว (มณฑลเหอหนาน) – ฉงชิ่ง และเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายปักกิ่ง – ฮ่องกง ซึ่งจะทำให้การเดินทางจากคุนหมิง – เจิ้งโจว ใช้เวลาเพียง 6 ช.ม. (เดิมใช้เวลา 34 ช.ม.) และคุนหมิง – ปักกิ่ง ใช้เวลา 9 ช.ม. (เดิมใช้เวลา 48 ช.ม.) เริ่มก่อสร้างเมื่อปี 2554 คาดว่าจะใช้เวลาราว 4 – 5 ปีจึงจะแล้วเสร็จ

เส้นทางรถไฟความเร็วสูงฉงชิ่ง – คุนหมิง นับเป็นเส้นทางรถไฟสายหลักที่สำคัญในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีน ได้เข้าสู่แผนเครือข่ายเส้นทางรถไฟระยะกลาง – ยาวของจีนในปี 2551 และเป็นเส้นทางที่ถูกวางแผนให้เชื่อมกับเส้นทางเจิ้งโจว-ฉงชิ่ง และเส้นทางรถไฟความเร็วสูงในภาคกลาง ภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน รวมถึงเส้นทางรถไฟแพนเอเชีย ซึ่งจะเป็นเส้นทางที่ประสานเศรษฐกิจจากจีนรอบทิศทางสู่อาเซียน โดยเฉพาะฉงชิ่งและเฉิงตูผ่านคุนหมิงสู่อาเซียน (มหานครฉงชิ่ง เป็นศูนย์กลางการคมนาคมระบบรางสำหรับผู้โดยสารที่ใหญ่เป็นอันดับ 5 ของจีน รองจากปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ กวางโจว และอู่ฮั่น)

เส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายเซี่ยงไฮ้ – คุนหมิง

เป็นเส้นทางที่สร้างขึ้นตาม “แผนพัฒนาเส้นทางรถไฟระยะกลาง-ยาวของจีน 8 เส้นทาง” *** เริ่มต้นจากมหานครเซี่ยงไฮ้ – เมืองหังโจว (มณฑลเจ้อเจียง) – เมืองหนานชาง (มณฑลเจียงซี) – นครฉางซา (มณฑลหูหนาน) – นครกุ้ยหยาง (มณฑลกุ้ยโจว) – นครคุนหมิง (มณฑลยูนนาน) มีระยะทางยาวประมาณ 2,100 กม. รองจากเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายปักกิ่ง-ฮ่องกง ซึ่งมีความยาวมากที่สุดในจีน ( 2,360 กม. ) ถูกออกแบบให้สามารถรองรับความเร็วได้ถึง 350 กม./ชม. มูลค่าการลงทุนประมาณ 280,000 ล้านหยวน และเป็นเส้นทางที่จะเชื่อมต่อกับเส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายเซี่ยงไฮ้-ปักกิ่ง ดังนี้

เส้นทางรถไฟความเร็วสูง

ระยะทาง (กม.)

ระยะเวลา (ชม.)

คุนหมิง – เซี่ยงไฮ้

2,100

10 (เดิมใช้เวลา 37 ชม.)

เซี่ยงไฮ้ – ปักกิ่ง

1,200

5 (เดิมใช้เวลา 11 ชม.)

หมายเหตุ

*** “แผนพัฒนาเส้นทางรถไฟระยะกลาง-ยาวของจีน” ระบุว่า ภายในปี 2563 เพื่อเป็นการตอบสนองความต้องการของผู้โดยสารที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จีนได้วางแผนก่อสร้างเส้นทางรถไฟด่วนและรถไฟความเร็วสูงสำหรับผู้โดยสารโดยเฉพาะ 8 เส้นทาง โดยเรียกว่า แผน “4 แนวตั้ง 4 แนวนอน” คือ

4 แนวตั้ง ได้แก่

1. เส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายปักกิ่ง – เซี่ยงไฮ้ สร้างเสร็จแล้ว (กลางปี 2554)

2. เส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายปักกิ่ง – ฮ่องกง (ปักกิ่ง – สือเจียจวง – เจิ้งโจว – อู่ฮั่น – ฉางซา – กว่างโจว – เซินเจิ้น – ฮ่องกง) ช่วงเส้นทางปักกิ่ง – กว่างโจว คาดว่าจะเปิดให้บริการภายในสิ้นปี 2555 ช่วงเส้นทางเซินเจิ้น – ฮ่องกง จะแล้วเสร็จในปี 2558

3. เส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายเลียบชายฝั่งทะเล (ซานตง – เจียงซู – เซี่ยงไฮ้ – เจ้อเจียง – ฝูเจี้ยน – กวางตุ้ง)

4. เส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายปักกิ่ง – ไต้หวัน (ปักกิ่ง – เทียนจิน – เหอเฝย – ฝูโจว – ไทเป)

4 แนวนอน ได้แก่

1. เส้นทางรถไฟสายซวีโจว – เจิ้งโจว – หลานโจว

2. เส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายเซี่ยงไฮ้ – คุนหมิง

3. เส้นทางรถไฟสายชิงเต่า – จี่หนาน – สือเจียจวง – ไทหยวน

4. เส้นทางรถไฟความเร็วสูงสายเซี่ยงไฮ้ – เฉิงตู (เซี่ยงไฮ้ – หนานจิง – อู่ฮั่น – ฉงชิ่ง – เฉิงตู)

การก่อสร้างเส้นทางรถไฟความเร็วสูงเซี่ยงไฮ้-คุนหมิง แบ่งการก่อสร้างเป็น 3 ช่วง ดังนี้

เส้นทางรถไฟ

เริ่มก่อสร้าง

เสร็จสิ้น

เซี่ยงไฮ้ – หังโจว

ก.พ. 2552

ต.ค. 2553

หังโจว – ฉางซา

ธ.ค. 2552

2557

ฉางซา – คุนหมิง

มี.ค. 2553

2558

รถไฟใต้ดิน

ตาม “แผนการก่อสร้างเส้นทางรถไฟใต้ดินนครคุนหมิง (ฉบับเดือน ก.ค. 2554)” ระบุว่า ในอนาคต นครคุนหมิงจะมีเส้นทางรถไฟใต้ดินรวม 16 สาย คิดเป็นระยะทางยาวรวม 602.2 ก.ม. ขณะนี้ได้ผ่านการอนุมัติจากรัฐบาลกลาง 6 สายในระยะแรก ความยาวรวม 162.6 ก.ม. โดยมี 4 สายที่ได้ลงมือก่อสร้างแล้วคือ เส้นทางหมายเลข 1, 2, 3, 6 สำหรับค่าโดยสารนั้นแว่ว ๆ มาว่าน่าจะอยู่ที่ 2 – 7 หยวน แต่ประเด็นที่น่าสนใจสำหรับขบวนรถไฟใต้ดินของนครคุนหมิงมี 2 ประเด็น คือ

1. ขบวนรถไฟจะมีอัตราความเร็วสูงถึง 100 กม./ชม. ซึ่งมีความเร็วสูงเป็นอันดับ 1 ในภาคตะวันตกของจีน โดยเฉพาะขบวนรถไฟใต้ดินที่เชื่อมกับสนามบินใหม่ (หมายเลข 6) คาดว่าน่าจะมีอัตราความเร็วสูงถึง 120 กม./ชม. ซึ่งตามปกติประมาณร้อยละ 90 ของขบวนรถไฟใต้ดินทั้งหมดของจีนจะมีอัตราความเร็วไม่เกิน 80 กม./ชม.

2. คุนหมิงได้ลงมือก่อสร้างนิคมอุตสาหกรรมรถไฟใต้ดินในตำบลจิ้นเฉิง(晋城)อำเภอจิ้นหนิง(晋宁)เมื่อปี 2553 ปัจจุบันมีพื้นที่ 49,024 ตร.ม. เพื่อผลิตอุปกรณ์และชิ้นส่วนของรถไฟ รวมถึงการซ่อมแซมขบวนรถไฟใต้ดินด้วยตนเองโดยไม่ต้องออกนอกพื้นที่

เส้นทางรถไฟใต้ดิน 6 สาย มีรายละเอียดสำคัญดังต่อไปนี้

1. เส้นทางรถไฟใต้ดินหมายเลข 1 (สีแดง)

มีระยะทางยาวประมาณ 41.4 ก.ม. สายหลักเริ่มต้นที่สถานีผู้โดยสารถนนวงแหวนรอบ 2 ทางเหนือ(二环北路)สิ้นสุดที่สถานีผู้โดยสารมหาวิทยาลัยโทรทัศน์และวิทยุยูนนาน (วิทยาเขตเฉิงก้ง) โดยเริ่มลงมือก่อสร้างอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 19 ธ.ค. 2551 และโครงการก่อสร้างเฟสที่ 1 คาดว่าจะเปิดใช้งานภายในปี 2555

2. เส้นทางรถไฟใต้ดินหมายเลข 2 (สีฟ้า)

มีระยะทางยาวประมาณ 22.8 ก.ม. เริ่มต้นที่สถานีผู้โดยสารทางเหนือ (北部客运站) สิ้นสุดที่สถานีผู้โดยสารตำบลซูหวังชุน(苏王村)โดยเริ่มลงมือก่อสร้างอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 30 เม.ย.2553 และโครงการก่อสร้างเฟสที่ 1 คาดว่าจะเปิดใช้งาน 2555

3. เส้นทางรถไฟใต้ดินหมายเลข 3 (สีม่วง)

มีระยะทางยาวประมาณ 23 ก.ม. เริ่มต้นที่สถานีรถไฟสือจวี่ทางตะวันตกของเมืองคุนหมิง(西部石咀火车站)และสิ้นสุดที่สถานีผู้โดยสารทางตะวันออก(东部客运站)โดยเริ่มลงมือก่อสร้างเมื่อวันที่ 30 เม.ย. 2553 และจะเปิดใช้งานในวันที่ 31 ธ.ค. 2556 งบประมาณการก่อสร้างรวม 13,060 ล้านหยวน

4. เส้นทางรถไฟใต้ดินหมายเลข 4 (สีส้ม)

มีระยะทางยาวประมาณ 42.9 ก.ม. เริ่มต้นที่สถานีรถไฟต้าผู่จี๋(大普吉)และสิ้นสุดที่สถานีรถไฟใหม่ทางใต้คุนหมิง(昆明南站)

5. เส้นทางรถไฟใต้ดินหมายเลข 5 (สีเขียว)

มีระยะทางยาวประมาณ 17.6 ก.ม. เริ่มต้นที่สถานีผู้โดยสารสวนเอกส์โป และสิ้นสุดที่สถานีผู้โดยสารตำบลซูหวังชุน(苏王村)

6. เส้นทางรถไฟใต้ดินหมายเลข 6 (สีน้ำเงิน)

เป็นเส้นทางที่เชื่อมกับสนามบินใหม่คุนหมิง มีระยะทางยาวประมาณ 26.6 ก.ม. เริ่มต้นที่สถานีผู้โดยสารถางจื่อเซี่ยง(塘子巷)และสิ้นสุดที่สถานีผู้โดยสารท่าอากาศยานทางเหนือ(航空港北站)โดยเริ่มลงมือก่อสร้างเมื่อวันที่ 18 มี.ค. 2553 และโครงการก่อสร้างเฟสที่ 1 คาดว่าจะเปิดใช้งานราวกลางปี 2555 งบประมาณการก่อสร้างรวม 6,500 ล้านหยวน

จะเห็นได้ว่า ยูนนานมีนโยบายพัฒนาเส้นทางรถไฟภายในมณฑลแบบบูรณาการ กล่าวคือ พัฒนาทั้งแนวกว้างและแนวลึก แนวกว้างคือ เส้นทางรถไฟของยูนนานสามารถเชื่อมต่อหลายทิศทางรอบด้าน ทั้งการเชื่อมภายในมณฑล การเชื่อมระหว่างมณฑล และการเชื่อมกับต่างประเทศ (จะกล่าวในตอนที่ 3 เส้นทางรถไฟระหว่างประเทศต่อไป) ส่วนแนวลึกคือ พัฒนาทั้งรถไฟความเร็วสูง รถไฟด่วนและรถไฟใต้ดิน ซึ่งชี้ให้เห็นถึงศักยภาพการเติบโตของยูนนานที่จะกลายเป็นศูนย์กลางคมนาคมเส้นทางรถไฟของภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีน ซึ่งไทยคงต้องใช้นโยบายสำคัญของเพื่อนบ้านอย่างยูนนานเป็นตัวเชื่อม เพื่อลดต้นทุนด้านโลจิสติกส์ในการขนส่ง สามารถกระจายสินค้าสู่จีนตะวันตก ซึ่งเป็นตลาดขนาดใหญ่ที่มีประชากรกว่า 370 ล้านคน จีนตอนใต้อย่างกว่างซีและกวางตุ้ง รวมถึงจีนเลียบชายฝั่งทะเลอย่างเซี่ยงไฮ้อีกด้วย

Writer

Writer

เจ้าหน้าที่ประจำศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน

Print

COMMENT

avatar
  Subscribe  
Notify of

ลิงค์ที่เกี่ยวข้อง

ข่าวยอดนิยม